Халықаралық құқық қорғау ұйымы Жанар Секербаеваға қатысты қозғалған қылмыстық істі қолдан жасалған қудалау деп санайды
Халықаралық Human Rights Watch ұйымы Feminita ұйымының жетекшісі, ЛГБТ қозғалысының белсендісі Жанар Секербаеваны қудалауды тоқтатуға шақырды.
Ұйымның ресми сайтында былай делінеді: ««Қазақстан билігі Секербаеваға қарсы тағылған айыптарды алып тастап, оған қарсы қолдан жасалған істі тоқтатуы керек», – деді Human Rights Watch ұйымының Орталық Азия бойынша кеңесшісі Михра Риттман. «Қазақстанда ешкім лесбиян болғаны үшін немесе ЛГБТ адамдардың құқықтарын бейбіт түрде қорғағаны үшін қылмыстық қудалаудан қорықпауы тиіс».
Халықаралық ұйым өкілдері «Секербаева — Feminita феминистік бастамасының тең құрылтайшысы және әйелдер мен ЛГБТ адамдардың құқықтарын қорғауда танымал белсенді. Соңғы жылдары ол өзінің бейбіт белсенділігі үшін бірнеше рет қысымға, қорқытуларға және негізсіз қамауға алуға ұшыраған» дегенді де қосты.
Одан кейін белсендінің қудалануына қатысты Human Rights Watch былай деді: «Полиция Секербаева мен тағы бір белсенді Темірлан Баймашты 2025 жылғы 22 қарашада Астанадағы кафеге бір топ адамның келіп, Секербаеваға, Баймашқа және басқа адамдарға тиісуінен кейін ұстады. Олар ЛГБТ-ға қарсы қорлайтын сөздер айтып, қатысушыларды олардың келісімінсіз видеоға түсіріп, кейбір белсенділерге, соның ішінде Секербаеваға, өте агрессивті түрде әрекет етті. Осы жанжалға қатысқан әйелдердің бірі — Зиуар Жұманова — полицияға шағым түсірді. Сол сияқты Секербаева мен Баймаш та шағым берген.
Содан бері өткен айларда полиция тек Жұманованың шағымына негізделген біржақты тергеу жүргізген сияқты. Билік органдары Секербаева мен Баймаштың шағымдары бойынша немесе сол күні кафеде оларға тиісіп, қысым көрсеткен адамдарды жауапқа тарту бағытында ешқандай әрекет жасамағанға ұқсайды».
12 ақпанда Секербаева полицияға екінші рет шағым түсіріп, Жұманованы тәртіп бұзғаны, Секербаеваны бөгеп, итергені және оның қолына жарақат келтіргені үшін әкімшілік жауапкершілікке тартуды сұрады. Секербаева полиция оның шағымын қарау барысында процессуалдық бұзушылықтарға жол берді деп ашық мәлімдеді, соның ішінде оның дәлелдерін ескермеу фактісін атап өтті. Ол өзіне қарсы қозғалған істі қолдан жасалған, саяси себептермен қозғалған және ЛГБТ құқықтарын бейбіт түрде қорғағаны үшін кек алу деп санайды.
QUEER KZ жастар бастамасының тең құрылтайшысы Баймаш Human Rights Watch ұйымына полиция оның және кафеде болған достары мен әріптестерінің шабуыл құрбаны болғаны туралы шағымдарын да елемегенін айтты. Оның орнына полиция оны ұстап, дұшпандық сипатта тергеген. Билік Баймашты тергеудің басты нысанасына айналдырмағанымен, куәгер ретінде ол әлі де полиция тарапынан қысым мен қорқытуға ұшырау қаупінде.
Халықаралық ұйымдар Қазақстанда қабылданған ЛГБТ насихатына тыйым салуға қатысты өзгерістерді де қатаң сынға алды. Бұл аталмыш белсенділердің өмірін әлдеқайда қиындатты деген қорытындыға келді халықаралық ұйым өкілдері.
Жанар Секербаеваның соты Астанада өтетіні де хабарланды.